«Του ανδρειωμένου ο θάνατος, θάνατος δε λογιέται.»

Ανδρέας Ζάκος

Ο Αντρέας Ζάκος γεννήθηκε στις 12 Νοεμβρίου του 1931 στο χωριό Λινού της επαρχίας Λευκωσίας. Φοίτησε στο δημοτικό σχολείο Λεύκας, στο Παγκύπριο Γυμνάσιο Λευκωσίας και στην Ελληνική Σχολή Σολέας.
Όταν άρχισε η Ε.Ο.Κ.Α τη δράση της για την ελευθερία της Κύπρου, ο Αντρέας Ζάκος εργαζόταν ως σχεδιαστής στην Κυπριακή Μεταλλευτική Εταιρεία στο Ξερό. Εντάχθηκε νωρίς στις τάξεις της Ε.Ο.Κ.Α και ανήκε στην ομάδα του Μάρκου Δράκου. Όργωσε την περιοχή Λεύκας – Πύργου, ετοίμασε κρησφύγετα και στρα­τολόγησε άνδρες ως μέλη της Ε.Ο.Κ.Α.
Η αγωνιστικότητά του, στη συνέχεια, διοχετεύτηκε στον αντάρτικο αγώνα. Συγκεκριμένα ο Ανδρέας Ζάκος εντάχθηκε στην αντάρτικη ομάδα της Γαληνής και ορίστηκε από τον Αρχηγό Διγενή να πραγματοποιεί αναγνωρίσεις στόχων για μελλοντικές επιθέσεις και δολιοφθορές.
Στις 15 Δεκεμβρίου 1955 η ομάδα του Μάρκου Δράκου έστησε ενέδρα σε αγγλικό στρατιωτικό αυτοκίνητο στο Μερσινάκι. Στη μάχη που ακολούθησε σκοτώθηκε ο Χαράλαμπος Μούσκος, ενώ σώθηκε τραυματίας ο Μάρκος Δράκος. Ο Αντρέας Ζάκος, όπως και ο συναγωνιστής του Χαρίλαος Μιχαήλ συνελήφθηκαν.
Λίγο πριν την αγχόνη ο ήρωας έγραψε στον αδελφό του:

«Η ώρα του θανάτου πλησιάζει, μα στην ψυχή μας φωλιάζει ηρεμία. Τη στιγμή αυτή ακούμε την Ηρωική Συμφωνία του Μπετόβεν. Στη θέση που βρισκόμαστε τώρα ούτε με το μικροσκόπιο δεν μπορούμε να ανακαλύψουμε πού υπάρχει τραγωδία στο θάνατο…»

 

Ιάκωβος Πατάτσος

Ο Ιάκωβος Πατάτσος, ένας ακόμα ήρωας του απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α, γεννήθηκε την 1η Ιουλίου 1934 στη Λευκωσία και απαγχονίσθηκε στις 9 Αυγούστου 1956 σε ηλικία μόλις 22 χρονών.
Τελείωσε το δημοτικό σχολείο «Ελένειο» στη Λευκωσία και ήταν απόφοιτος της Σχολής Σαμουήλ. Οργανωμένος στην Ο.Χ.Ε.Ν. Λευκωσίας, αποτέλεσε ένα από τα πρώτα στελέχη της πρωτεύουσας, σχεδιάζοντας και εκτελώντας πληθώρα επιχειρήσεων. Με την έναρξη του αγώνα κατατάχθηκε σε ομάδες ρίψης βομβών και αργότερα στο εκτελεστικό Λευκωσίας.
Συνελήφθη στις 23 Απριλίου 1956, στον τουρκικό τομέα της Λευκωσίας, για τον φόνο του τούρκου αστυνομικού Νιχάτ Βασίφ. Τρεις μήνες αργότερα, καταδικάστηκε σε θάνατο, χωρίς ποτέ να αποδειχθεί η ενοχή του, αφού δεν υπήρχαν αποδείξεις.
Κατά τη διάρκεια της ολιγόμηνης κράτησής του στα κελιά των μελλοθανάτων τόνωνε με τη θρησκευτική του πίστη τους άλλους κατάδικους, δημιουργώντας ατμόσφαιρα κατάνυξης και πνευματικής ανάτασης.
Ο Ιάκωβος Πατάτσος, σαν γνήσιος Έλληνας της Κύπρου, βάδισε προς τον θάνατο με ψηλά το κεφάλι. Κοινώνησε από τα χέρα του ιερέα Αντωνίου Ερωτοκρίτου και έψαλλε, ενώ του περνούσαν τη θηλιά στο λαιμό το «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ». μόλις 22 χρονών.
Ο ήρωας είχε γράψει στη μητέρα του:

«Αγαπημένη μου μητέρα,
Χαίρε. Ευρίσκομαι μεταξύ αγγέλων. Τώρα απολαμβάνω τους καρπούς μου. Το πνεύμα μου φτερουγίζει γύρω από το θρόνο του Κυρίου. Θέλω να χαίρης, όπως κι εγώ. Αν κλαις θα λυπούμαι… Είναι καιρός να καμαρώσης το παιδί σου. Ευρίσκεται εκεί ψηλά, όπου ψάλλουν οι άγγελοι. Χαίρε, αγαπημένη μου μητέρα. Μη κλαίης για ν’ ακούσης την αγγελικήν φωνήν μου, που ψάλλει Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ. Ψάλλε και συ μαζί μου. Ψάλλε, προσεύχου, δόξαζε τον Θεόν σ’ όλην σου την ζωήν. Ψάλλε και συ μαζί μου.
Σε φιλώ, το αγαπημένο σου παιδί,
Ιάκωβος»

Χαρίλαος Μιχαήλ

Ο Χαρίλαος Μιχαήλ γεννήθηκε στο κατεχόμενο σήμερα χωριό Γαληνή, το 1936. Εργάστηκε ως υπάλληλος στην Κυπριακή Μεταλλευτική Εταιρία.
Απαγχονίστηκε μόλις είκοσι χρονών. Είχε συλληφθεί μαζί με τον Ζάκο, στην ίδια μάχη στις 15 Δεκεμβρίου του 1955 και είχαν καταδικαστεί, με θάνατο διά απαγχονισμού.
Με τον Ζάκο, ήταν αχώριστοι φίλοι και συνεργάτες. Κατέφυγαν μαζί στο αντάρτικο τον Νοέμβριο του 1955, επανδρώνοντας ανταρτική ομάδα στην περιοχή Γαλήνης, έχοντας κατασκευάσει κρησφύγετα.
Ο αγωνιστής λίγες ώρες προτού απαγχονιστεί, είχε πει στους γονείς του τα παρακάτω λόγια αποδεικνύοντας το ψυχικό σθένος με το οποίο αντιμετώπιζε το χρέος του προς την πατρίδα και την ελευθερία αυτής:

» Έχω το θάρρος να πατήσω την αγχόνη, πατέρα. Εσύ, μάνα, να το έχεις ευχαρίστηση και να το κρατείς καύχημα που πεθαίνω για την πατρίδα.»

Advertisements