«Ναυάγιο» στις συνομιλίες ΗΠΑ-Τουρκίας για S-400

Για κατάρρευση των συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας για το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400 κάνει λόγο η εφημερίδα WallStreetJournal, ενώ το πολυσήμαντο αμερικάνικο ειδησεογραφικό δίκτυο Bloombergκαλεί την κυβέρνηση των ΗΠΑ να μην χάσει χρόνο και να εκκινήσει άμεσα την αποχώρηση τους από τηΝΑΤΟϊκή βάση που διατηρεί στο Ιντσιρλίκ της Τουρκίας.

Σύμφωνα με το άρθρο του WSJ, οι δύο πλευρές απέτυχαν να βρουν συγκλίσεις στις διαπραγματεύσεις τους για τους S-400. Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ και οι ΝΑΤΟΪκοί εταίροι κάλεσαν από την πρώτη στιγμή την κυβέρνηση της Τουρκίας να σταματήσει άμεσα την προμήθεια του ρωσικού αεροπορικού συστήματος, καθώς με αυτό τον τρόπο η Ρωσία θα αποκτήσει πρόσβαση στα μυστικά των οπλικών συστημάτων της Βορειοατλαντικής συμμαχίας.

Το άρθρο του Bloombergαναφέρει ρητά ότι «πρέπει οι ΗΠΑ να ξεσκεπάσουν τη μπλόφα του Ερντογάν και να ακολουθήσουν το πρόσφατο παράδειγμα της Γερμανίας που αποχώρησε από τη βάση στο Ιντσιρλίκ». Παράλληλα, θεωρούν ότι εάν ο Τούρκος Νεοσουλτάνος προχωρήσει στην αγορά του συστήματος θα πρέπει να μειωθεί ο ρόλος της Τουρκίας στη συμμαχία, αφού θα αποδειχθεί ακόμα μια φορά ότι δεν είναι ένας αξιόπιστος σύμμαχος. Όσον αφορά την αναπλήρωση της βάσης στην Ανατολική Μεσόγειο, θωρείται ως καλύτερη εναλλακτική η αεροπορική βάση MuwafaqqSalti στην Ιορδανία.

Σε μια άλλη εξέλιξη, ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, ΓκριγκόριΚαράσιν και ο Τούρκος ομόλογος του,ΣεντάλΟσάν, επιβεβαίωσαν την πρόθεση τους να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στην περιοχή της Υπερκαυκασίας και της Κεντρικής Ασίας. Αυτό το γεγονός επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία συνεχίζει την σταδιακή ένταξη της στο άρμα της Ρωσίας, γεγονός που δεν αρέσει καθόλου στην αμερικανική κυβέρνηση. Για την Ουάσιγκτον είναι προκλητικό το γεγονός ότι ένας στρατιωτικός εταίρος τους συσφίγγει τόσο στενά τις σχέσεις τους με την άλλη υπερδύναμη του πλανήτη, τη Ρωσία.

Στους τουρκικούς σχεδιασμούς βρίσκεται η δημιουργία ενός λιμανιού δίπλα από τον ρωσικής κατασκευής πυρηνικό σταθμό του Άκκιουγιου, που θα ολοκληρωθεί το 2023. Το συγκεκριμένο λιμάνι θα παραχωρηθεί ως ναυτική βάση περιορισμένης δύναμης στη Ρωσία, χρησιμοποιώντας ως πρόφαση την ανάγκη ασφαλούς διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων από τον ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό και την έλλειψη τεχνογνωσίας στη χώρα τους. Ένα τέτοιο γεγονός αυξάνει την παρουσία της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, αφού διατηρούν ήδη μια βάση στη Συρία. Οι εγκαταστάσεις στο Άκκιουγιου, απέχουν μόλις 230 χιλιόμετρα από τη ΝΑΤΟϊκή βάση στο Ιντσιρλίκ.

Ο ΡετζέπΤαγίπΕρντογάν θεωρεί ότι έχει να κερδίσει πολλά από μια ενδεχόμενη συμμαχία με τη Ρωσία, ενώ έχει να χάσει αν συνεχίσει να βρίσκεται η χώρα του στη σφαίρα επιρροής της Δύσης όσο βρίσκεται στη συμμαχία. Δεν έχει κατανοήσει όμως ότι όταν η Ρωσία προμηθεύει τη χώρα του με οπλικά συστήματα και γενικότερα υποστήριξη σε θέματα γεωπολιτικής ανάπτυξης, δεν επιζητά προφανώς ακόμα ένα σύμμαχο, αλλά μια χώρα στην οποία θα αυξήσει τη δική της σφαίρα επιρροής. Μπορεί ο ίδιος να θέλει να μετατρέψει τη χώρα του σε περιφερειακή δύναμη, όμως η Ρωσία όπως και οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να επιτρέψουν κάτι τέτοιο, αντιθέτως χρειάζονται τη δυναμική που θα αποκτήσουν αν καταστήσουν την Τουρκία ακόμα ένα προτεκτοράτο τους.

Οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ είναι προφανές ότι δεν θα είναι ποτέ τέλειες. Ο κυριότερος λόγος είναι ότι η Τουρκία θεωρεί «τρομοκρατική» οποιαδήποτε οργάνωση σχετίζεται με τους Κούρδους, ενώ οι ΗΠΑ βλέπουν τις απελευθερωτικές ομάδες των Κούρδων ως πολύ αξιόπιστους συμμάχους στην Μέση Ανατολή, γι’ αυτό και τους προμηθεύουν συνεχώς με όπλα για να συνεχίσουν τον αγώνα τους. Το Κουρδικό ζήτημα αποτελεί ένα βαρυσήμαντο αγκάθι στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις που όσο και να φαίνονται κατά καιρούς ότι βελτιώνονται, θα είναι πάντα ένα βήμα πριν την κατάρρευση.

Η τελευταία διαμάχη για τους S-400 είναι μια διαμάχη που για τον Ερντογάν αποσκοπεί στην «ανεξαρτητοποίηση» της χώρας του από τηΒορειοτλαντική συμμαχία και τη μετατροπή της σε μια χώρα που θα παίρνει αποφάσεις για το μέλλον του ΝΑΤΟ, όπως η Γαλλία ή η Γερμανία. Αντιθέτως, οι ΗΠΑ θέλουν την Τουρκία ως ακόμα ένα «πιόνι» τους και ένα πιστό ακόλουθο που θα μετατρέπει τις επιβουλές τους σε πραγματικότητα.

Δυστυχώς, ο ρόλος της Ελλάδας και της Κύπρου στην περιοχή παραμένει υποτακτικός. Και μπορεί διάφοροι να χαίρονται κάθε φορά που η Τουρκία μπαίνει σε ένα παιχνίδι διαμάχης με τις ΗΠΑ, αλλά πρέπει να κατανοήσουν ότι όσο η Ελλάδα παραμένει ανίσχυρη δεν μπορεί να το εκμεταλλευτεί. Αντιθέτως, αν προσπαθήσουν οι ΗΠΑ μέσω μιας ανίσχυρης Ελλάδας να επιβληθούν της Τουρκίας είναι πιθανόν να υπάρξουν τραγικές συνέπειες για τον Ελληνισμό, που όμως δεν θα αγγίξουν την Αμερική.

Επίσης, το σενάριο αποπομπής της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ δεν είναι εφικτό τη δεδομένη στιγμή και όσο διατηρούν τόσο ζωτικής συμμαχίας περιοχές, μάλλον δεν θα  είναι ποτέ. Κανείς δεν πιστεύει ότι οι δυτικοί σύμμαχοι επιθυμούν να χάσουν τόσο εύκολα τα Στενά των Δαρδανελλίων και να έρθει η Ρωσία πιο κοντά στη Μεσόγειο που είναι και ο στόχος της. Είναι τρομερή αφέλεια να πιστεύει κανείς ότι η Τουρκία είναι «καμένο χαρτί». Το πιθανότερο είναι να της δώσουν ένα ισχυρό χαστούκι μέσω της οικονομίας, που φαίνεται να είναι και το ασθενέστερο της σημείο, και να της επιτρέψουν να παραμείνει στη συμμαχία.

Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε εμείς ως Έλληνες, είναι ότι όσο ασταθής και απρόβλεπτος να είναι ο «γείτονας», έτσι ώστε να παίζει συνεχώς κορόνα-γράμματα τις σχέσεις του με την μεγαλύτερη υπερδύναμη του πλανήτη, εμείς δεν έχουμε να κερδίσουμε τίποτα από αυτό. Τουλάχιστον, όσο κρατούμε την υποτελή στάση που έχουμε στη συμμαχία και την αδυνατούμε να αναγάγουμε τη χώρα μας σε θέση ισχύος. Με τους σωστούς χειρισμούς, η Τουρκία θα μπορούσε να βρεθεί σε αρκετά δυσχερή θέση. Η παθητική στάση όμως που διατηρούμε καθώς και η άνευ ανταλλαγμάτων εξυπηρέτηση των συμφερόντων των δυτικών συμμάχων μας σβήνει σχεδόν κάθε ελπίδα ανέλιξης για τη χώρα μας και κάθε περιθώριο κέρδους από την ούτω καλούμενη συμμαχία.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης