Εξελίξεις στην Κυπριακή ΑΟΖ

Στις 8 Ιουλίου, το τουρκικό γεωτρύπανο «Γιαβούζ» έφτασε 20 χιλιόμετρα νότια των ακτών του Αποστόλου Ανδρέα της κατεχόμενης Καρπασίας. Παράλληλα, η Τουρκία δέσμευσε με παράνομη NAVTEX θαλάσσια περιοχή 14 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Σύμφωνα με τον λεγόμενο «υπουργό οικονομικών και ενέργειας» του ψευδοκράτους, Χασάν Τακόι, οι γεωτρήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί το δικαίωμα που απορρέει από τη συμφωνία μετά τις «μονομερείς προσφορές» που προκήρυξε η Ελληνοκυπριακή πλευρά. Ο στόχος της γεώτρησης, η οποία προβλέπεται ότι θα διαρκέσει μέχρι και τις 30 Σεπτεμβρίου, χαρακτηρίζεται από την Τουρκία ως «Καρπασία-1». Το γεωτρύπανο συνοδεύει το υποστηρικτικό πλοίο POSH SINCERO. Την ίδια στιγμή, το τουρκικό ερευνητικό πλοίο «Μπαρμπαρός» και το γεωτρύπανο «Πορθητής» παραμένουν στα δυτικά της Πάφου, όπου και διεξάγει σεισμογραφικές έρευνες και γεωτρήση, αντίστοιχα.

Ως αντίδραση στην παράνομη τουρκική ενέργεια, οι Κυπριακές Αρχές εξέδωσαν δική τους NAVTEX, επισημαίνοντας ότι η τουρκική NAVTEX αναφέρεται σε μη εξουσιοδοτημένη και παράνομη δραστηριότητα του γεωτρύπανου και του υποστηρικτικού του πλοίου στα χωρικά ύδατα της Κυπριακής Δημοκρατίας, δραστηριότητα η οποία παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο. Παρόλα αυτά, η Τουρκία εξέδωσε εν συνεχεία, νέα NAVTEX απορρίπτοντας την αντίστοιχη κυπριακή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τον περασμένο μήνα, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να υποβάλουν επιλογές για κατάλληλα μέτρα κατά της Τουρκίας. Με αυτόν τον τρόπο, τα κράτη – μέλη της Ένωσης έχουν τη δυνατότητα να συζητήσουν, να απορρίψουν ή να υιοθετήσουν τις εισηγήσεις που θα υποβληθούν. Μετά την απόφαση του Συμβουλίου για λήψη ευρωπαϊκών μέτρων, η Άγκυρα απέστειλε σε 27 κράτη – μέλη της ΕΕ, εξαιρουμένης της Κύπρου την οποία δεν αναγνωρίζει, «nonpaper», με το οποίο ζητά από την ΕΕ να παραμείνει αμέτοχη στο ζήτημα της ΑΟΖ.

Συγκεκριμένα,το «nonpaper» αναφέρει ότι η ενδεχόμενη ευρωπαϊκή εμπλοκή, συνοδευόμενη με μια απόφαση που θα καταδικάζει τις τουρκικές δραστηριότητες στην ΑΟΖ, «θα ήταν λάθος» και προειδοποιεί στη συνέχεια ότι θα προκληθεί μεγαλύτερη ζημιά στην ήδη αποδυναμωμένη Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεχίζει προειδοποιώντας ότι «αυτή η στάση εμπεριέχει τον κίνδυνο να αποθαρρύνει περαιτέρω τις προσπάθειες προς την κατεύθυνση λύσης του κυπριακού προβλήματος, ως επίσης και να επιδεινώσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις». Επίσης, η Τουρκία επιμένει στη «νομιμότητα» των δραστηριοτήτων της, που τις βασίζει στα δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και αναφέρεται στη συνέχεια ότι «η περιοχή γεωτρήσεων βρίσκεται στην υφαλοκρηπίδα μας που καταχωρήθηκε στον ΟΗΕ από το 2004». Επιπλέον, στο εν λόγω έγγραφο επαναλαμβάνονται οι ισχυρισμοί της Τουρκίας ότι τα νησιά δεν μπορούν να δημιουργήσουν πλήρη ΑΟΖ, αφού όπως υποστηρίζεται δεν τηρείται η δίκαιη οριοθέτηση, βάσει Διεθνούς Δικαίου.

Η Άγκυρα επικαλείται στη συνέχεια και τα δικαιώματα των τ/κ, επαναφέροντας την πρόταση για «εγκαθίδρυση μιας κοινής επιτροπής ενέργειας, με τη συμμετοχή των τ/κ και των Ελληνοκυπρίων», σημειώνοντας ότι «διαφορετικά, θα συνεχίσουμε με αποφασιστικότητα να προστατεύσουμε τα δικά μας δικαιώματα στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα. Επιπλέον, εφόσον η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν σταματήσει τις μονομερείς δραστηριότητες υδρογονανθράκων ή αποτύχει να συνεργαστεί με τους τ/κ με σκοπό την καθιέρωση κοινού μηχανισμού λήψης αποφάσεων για τους υδρογονάνθρακες, είμαστε επίσης αποφασισμένοι να προστατεύσουμε τα δικαιώματα των τ/κ υπεράκτιων πόρων στην περιοχή».

Η Βρετανική υποστήριξη στις τουρκικές ενέργειες που παρατηρείται στο πολιτικό προσκήνιο ήταν αναμενόμενη. Άλλωστε, ο Βρετανός Υπουργός Ευρώπης, σερ Άλαν Ντάνκαν, αμφισβήτησε πρόσφατα με δήλωσή του την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Οι Βρετανοί βρισκόντουσαν ανέκαθεν στο πλευρό της Τουρκίας, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει αναλογιζόμενος την ιστορική πορεία του Κυπριακού ζητήματος.

Αυτή τη φορά, μετά από παρέμβαση του Foreign Office, οι Βρετανοί θεώρησαν λανθασμένη τη δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Φρεντερίκα Μογκερίνι, η οποία αναφέρθηκε σε έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Σύμφωνα με τους Βρετανούς, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αναφέρεται σε τουρκικές δραστηριότητες στην «Ανατολική Μεσόγειο» και όχι στην «κυπριακή ΑΟΖ», καθώς η θαλάσσια περιοχή όπου δραστηριοποιείται η Άγκυρα δεν έχει οριοθετηθεί με διεθνή συμφωνία.

Η Κυπριακή Δημοκρατία από την πλευρά της, στρέφεται ορθώς προς την ΕΕ για επιβολή μέτρων και κυρώσεων κατά της Τουρκίας, οφείλει ωστόσο να λάβει δραστικότερα μέτρα. Έχει αποδειχθεί επανειλημμένως στο παρελθόν ότι οι καταδικαστικές δηλώσεις ενάντια στις παράνομες τουρκικές δραστηριότητες στις οποίες προβαίνει η ΕΕ μετά από απαίτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν αρκούν, τη στιγμή που τουρκικά πλοία περικυκλώνουν το νησί για εξόρυξη φυσικού πλούτου, αμφισβητώντας τα κυριαρχικά δικαιώματα του νησιού.

Πέραν των συμμαχιών που συνάπτει η Κυπριακή Δημοκρατία, η άμεση ενίσχυση της εθνικής μας άμυνας αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Για τον σκοπό αυτό, είναι αναγκαία η επανενεργοποίηση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος. Η αδύναμη έως ανύπαρκτη εξωτερική μας πολιτική έχει ευνοήσει την τουρκική επεκτατικότητα εις βάρος του νησιού. Η αποκατάσταση της αποδυναμωμένης Εθνικής Φρουράς σε συνεργασία με το ελλαδικό κράτος μπορεί να επιφέρει θετικά αποτελέσματα, όσον αφορά την αντιμετώπιση των συνεχών τουρκικών παραβιάσεων των χωρικών μας υδάτων. Ανακηρύττοντας από κοινού με την Ελληνική Δημοκρατία μια ενιαία Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, η Τουρκία θα αποκλειστεί από Κύπρο, Ελλάδα και Αίγυπτο. Κατά συνέπεια, θα πληγεί ανεπανόρθωτα η τουρκική ισχύς σε Ανατολική Μεσόγειο και Αιγαίο.

Οι προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην τουρκική ισχύ δεν απέφεραν μέχρι τώρα καρπούς, ενώ η διαχρονική συμμαχία Τουρκίας – Βρετανίας αποτελεί έναν ακόμα αποτρεπτικό παράγοντα για λήψη μέτρων εκ μέρους της Ένωσης εις βάρος της Τουρκίας. Η επιμονή για εξασφάλιση ευρωπαϊκής υποστήριξης, χωρίς ωστόσο να έχουμε λάβει προηγουμένως κατάλληλα μέτρα για ενίσχυση της εσωτερικής και εξωτερικής μας πολιτικής, δεν μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος της πατρίδας μας. Η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει με κατάλληλους χειρισμούς να ενδυναμώσει την ισχύ της και να υπερασπιστεί επιτέλους τα κυριαρχικά της δικαιώματα που καταπατούνται ανελλιπώς από τον Τούρκο κατακτητή.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης