Η Βόρειος Ήπειρος στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Η σταυρωμένη γη της Βορείου Ηπείρου αναμένει την ημέρα της ανάστασής της.  Αν και ο Ελληνικός Στρατός την απελευθέρωσε τρεις φορές, το 1912, το 1914 και το 1940, δεν αποτέλεσε ποτέ κομμάτι του Ελληνικού Κράτους.  Το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα παραμένει μία πληγή ανοιχτή για τον Ελληνισμό. Η μνήμη όμως τρέχει και κανείς δεν μπορεί να της βάλει φρένο.

Την 28η Οκτωβρίου ο απανταχού Ελληνισμός γιόρτασε τη νίκη των Ελλήνων κατά της φασιστικής Ιταλίας και τίμησε τους ήρωες του έπους του ’40.  Συγκεκριμένα, την 28η Οκτωβρίου 1940, τα ιταλικά στρατεύματα μαζί με τριάντα τάγματα του αλβανικού στρατού εισέβαλαν στο Ελληνικό έδαφος, μέσω των ελληνοαλβανικών συνόρων.  Το 1939, είχε προηγηθεί η κατάληψη της Αλβανίας από τους Ιταλούς και η κατάλυση της ανεξαρτησίας της, εφόσον το Αλβανικό Κοινοβούλιο αποφάσισε τη διάλυσή του. Ο Ελληνισμός της Βορείου Ηπείρου ήταν αντίθετος με την εξέλιξη αυτή.

Τον Νοέμβριο του 1940, οι Ελληνικές Δυνάμεις  αντεπιτέθηκαν και αφού κατακερμάτισαν την Ιταλική Μεραρχία αλπινιστών «Τζούλια», προχώρησαν εντός της Αλβανίας, θέτοντας έτσι τα θεμέλια της απελευθέρωσης της Βορείου Ηπείρου.  Ειδικότερα, ελευθερώθηκαν η Κορυτσά, το Πόγραδετς, οι Άγιοι Σαράντα, το Αργυρόκαστρο και η Χειμάρρα.  Οι Έλληνες στρατιώτες πολέμησαν με θάρρος τον εχθρό, γράφοντας μερικές από τις λαμπρότερες σελίδες της ελληνικής ιστορίας.

Η συνεισφορά του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού ήταν καθοριστική για την νικηφόρα πορεία του Ελληνικού Στρατού. Οι Βορειοηπειρώτες συμπαραστάθηκαν στις Ελληνικές Δυνάμεις και τις στήριξαν εμπράκτως, καθοδηγώντας τες στη περιοχή, περιθάλποντας τραυματίες και εφοδιάζοντας τους στρατιώτες. Ακόμα, το ηθικό των Ελλήνων στρατιωτών ήταν ακμαιότατο, καθώς ήξεραν πως πολεμούσαν σε εδάφη ελληνικά που κατοικούνταν από Έλληνες, σε αντίθεση με τους Ιταλούς που βρίσκονταν σε έδαφος ξένο. Αξίζει να ειπωθεί, πως πριν την ιταλική επίθεση Έλληνες Βορειοηπειρώτες συλλήφθηκαν και φυλακίστηκαν, απομακρύνθηκαν από τα χωριά τους μετά βίας, ενώ παράλληλα είχε καλλιεργηθεί ο μισελληνισμός στον Αλβανικό λαό. Οι πράξεις αυτές αποσκοπούσαν στην προετοιμασία της περιοχής για τον πόλεμο κατά της Ελλάδας.

Ο αγώνας των Βορειοηπειρωτών στο πλευρό του Ελληνικού Κράτους συνέχισε και κατά τη διάρκεια της κατοχής από τους Γερμανούς. Είχε συγκροτηθεί το «Μέτωπο Απελευθέρωσης Βορείου Ηπείρου» (Μ.Α.Β.Η) με σκοπό την προστασία των Ελλήνων της περιοχής, τον Ιούλιο του 1942. Πολλοί Βορειοηπειρώτες εντάχθηκαν στο Μέτωπο, με αποτέλεσμα η αλβανική πλευρά να θορυβηθεί. Αντιλαμβανόμενοι οι Αλβανοί την εξέλιξη του πολέμου υπέρ των Συμμάχων και φοβούμενοι τον ενδεχόμενο διαμελισμό της Αλβανίας, εξαιτίας της συμμετοχής τους στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο στο πλευρό της Ιταλίας, δημιούργησαν αντιστασιακές οργανώσεις που δήθεν μάχονταν κατά των κατακτητών Ιταλών, ύστερα από παρότρυνση των Άγγλων.

Μία εκ των οργανώσεων αυτών ήταν η «Front Nacional Cilirimitar» (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο), με αρχηγό τον Ενβέρ Χότζα. Ο Χότζα επιθυμούσε την εξόντωση του Μ.Α.Β.Η., διότι αυτό ενίσχυε το ελληνικό στοιχείο στην περιοχή. Στις 17 Νοεμβρίου 1943, ο αρχηγός του Μ.Α.Β.Η., Βασίλειος Σαχίνης, συνελήφθηκε στο Αργυρόκαστρο από την οργάνωση του Χότζα και δολοφονήθηκε την επόμενη μέρα, ύστερα από βασανιστήρια που υπέστη.  Τόσο η δολοφονία του Σαχίνη, όσο και η καταστροφή της βάσης της οργάνωσης στο χωριό Γλύνα, οδήγησαν στη διάλυση του Μ.Α.Β.Η. Στο γεγονός αυτό συνέβαλαν και αντιστασιακές οργανώσεις της Ελλάδας, οι οποίες ενέπλεξαν στο Βορειοηπειρωτικό ζήτημα τις διαφορές που είχαν μεταξύ τους. Είχαν απομείνει στην Βόρεια Ήπειρο μερικές ομάδες που δρούσαν μεμονωμένα.

Τo τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ο τερματισμός της τριπλής κατοχής στην Ελλάδα, βρήκε τους Έλληνες διχασμένους. Η αδυναμία της ελληνικής διπλωματίας να εμμείνει στις διεκδικήσεις της, σε συνδυασμό με την ευνοϊκή αντιμετώπιση της οποίας έτυχε το κομμουνιστικό καθεστώς του Χότζα από τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, είχε ως αποτέλεσμα η Βόρεια Ήπειρος να χαθεί για τρίτη φορά. Το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα παραμένει άλυτο μέχρι σήμερα. Οι Έλληνες Βορειοηπειρώτες δεινοπαθούν. Ως ελάχιστο φόρο τιμής στους ήρωες του Έθνους μας, ας μη λησμονήσουμε τις θυσίες και τους αγώνες τους. Ας μη λησμονήσουμε τους απογόνους τους, που ακόμα δεν έχουν λυτρωθεί.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης