Τα μέτωπα του τουρκικού επεκτατισμού και οι πιθανότητες εδραίωσής του

Από το 1908, με την ίδρυση του κινήματος των νεότουρκων και ειδικά μετά την είσοδο του Κεμάλ Ατατούρκ στην πολιτική σκηνή το 1922, η Τουρκία δεν έπαψε να επιδεικνύει από τη μέρα ίδρυσής της τους σκοπούς, τις μεθόδους και την επιθετική στρατηγική που ακολουθεί. Ο χαρακτήρας της διατηρεί βλέψεις πάντα στον επεκτατισμό. Έτσι λοιπόν, οι νεότουρκοι εκτούρκισαν βίαια το μεγαλύτερο μέρος των πληθυσμών του ευρωπαϊκού τμήματος της Τουρκίας και ο Κεμάλ, ο οποίος πραξικοπηματικά ανέλαβε μια διαμελισμένη Οθωμανική Αυτοκρατορία, την μετέτρεψε σε κράτος δυτικού προτύπου, την σημερινή δηλαδή Τουρκία.

Προκειμένου να εφαρμόσει την πολιτική του, δεν δίστασε να συνεχίσει τις αγριότητες των νεότουρκων, όπως με τις γενοκτονίες των Αρμενίων, των Ασσυρίων και των Ποντίων. Η ιστορία αυτή δεν έφτασε ποτέ στο τέλος της, αφού η Τουρκία του 21ου αιώνα εξακολουθεί να υιοθετεί τον ίδιο χαρακτήρα. Η ιστορία επαναλαμβάνεται ουσιαστικά, απλώς με διαφορετικούς πρωταγωνιστές. Η κατοχική Τουρκία ανοίγει συνεχώς νέα μέτωπα, παίρνοντας έτσι ρίσκο για την επίτευξη της στρατηγικής της και των βλέψεων που έχει για αναβίωση της πάλαι πότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Τον τελευταίο καιρό, ο Νεοσουλτάνος Ερντογάν φλερτάρει έντονα με τον περιφερειακό πόλεμο. Αυτό άρχισε να προκαλεί αντιδράσεις, κυρίως στις αραβικές χώρες. Σε αυτόν τον ρυθμό, εντάχθηκαν οι χώρες που βρίσκονται στην περιφέρεια της Ανατολικής Μεσογείου και αυτές που εμπλέκονται έμμεσα ή άμεσα στα ενεργειακά, δηλαδή η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Λιβύη, η Συρία, η Ιταλία, αλλά και η Γαλλία. Στο ζήτημα αυτό τίθενται δύο εκδοχές, με την πρώτη να αφορά το γεγονός ότι εάν ο Ερντογάν επιτύχει τις επιδιώξεις του, θα κυριαρχήσει σε ολόκληρη την περιοχή, εκπληρώνοντας το μεγαλεπήβολο σχέδιό του. Εάν όμως αποτύχει, τότε το καθεστώς του θα καταρρεύσει.

Αυτός είναι ο λόγος, σύμφωνα με εκτιμήσεις, που δεν πρόκειται να υπαναχωρήσει από τους στόχους που έχει θέσει. Τα πολλά και διαφορετικά μέτωπα που έχει ανοίξει σε Συρία, Λιβύη, στην κυπριακή ΑΟΖ, στο Αιγαίο με την Ελλάδα και τους Κούρδους, διαμορφώνουν για την περιοχή μια εκρηκτική κατάσταση, που μπορεί να φτάσει εκτός ελέγχου. Στην περίπτωση που θα αποστείλει τελικά η Τουρκία στρατεύματα στη Λιβύη, θεωρείται δεδομένη η αντίδραση της Αιγύπτου που συνορεύει με τη Λιβύη, ενώ δεν θα μείνουν αμέτοχες κι άλλες αραβικές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι χώρες αυτές ενισχύουν στρατιωτικά τον στρατηγό Χαφτάρ, ενώ όπως επισημαίνεται από αιγυπτιακής πλευράς, δεν θα επιτραπεί τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη. Αντιδράσεις καταγράφονται επίσης από τη Ρωσία, αλλά και από τις ΗΠΑ, την Ιταλία και τη Γαλλία. Πέρα από την απόφαση της μεγάλης εθνοσυνέλευσης, δεν έγινε ξεκάθαρο το πότε θα στείλει στρατεύματα η Τουρκία. Παρόλα αυτά, βρίσκονται ήδη στη Λιβύη Τούρκοι εκπαιδευτές, καθώς αποστέλλεται στρατιωτική και οικονομική βοήθεια, ωστόσο αυτό δεν αρκεί για την Άγκυρα. Είναι γνωστή η τακτική της Τουρκίας να επιβάλλει παράνομα τετελεσμένα και στη συνέχεια να τα διαπραγματεύεται, μια τακτική που δυστυχώς μέχρι και σήμερα φαίνεται να αποδίδει.

Δεύτερο μέτωπο αποτελεί η Κύπρος, όπου βρίσκεται στην κυπριακή ΑΟΖ το γεωτρύπανο «Φατίχ» στον κόλπο της Καρπασίας, ενώ μέχρι και πρόσφατα το γεωτρύπανο «Γιαβούζ» βρισκόταν στο θαλασσοτεμάχιο 7. Επίσης, το τουρκικό ερευνητικό «Μπαρμπαρός» διατηρεί ακόμα την παρουσία του ανοικτά της Λεμεσού με τις γεωτρήσεις να συνεχίζονται κανονικά, χωρίς να γίνεται γνωστό το αποτέλεσμά τους. Την ίδια στιγμή, ο κατοχικός στρατός προβαίνει σε ενέργειες εντός της νεκρής ζώνης, αλλά και σε ολόκληρο το παράνομο ψευδοκράτος.

Ας μην ξεχνάμε την κατασκευή ναυτικής βάσης από την Τουρκία στο κατεχόμενο Μπογάζι, το οποίο αποτελεί μέρος των σχεδιασμών της για αναβάθμιση των περιοχών και ενίσχυση του ελέγχου της. Η κατασκευή της βάσης και η λειτουργία του παράνομου αεροδρομίου του κατεχόμενου Λευκονοίκου, σαφώς και διαμορφώνει νέα δεδομένα, αλλά και πολύ σοβαρά τετελεσμένα εδραίωσης της κατοχικής δύναμης στο νησί. Οι κινήσεις αυτές γίνονται χωρίς τυμπανοκρουσίες, ενώ έχουν σταματήσει οι όποιες αρχικές αντιδράσεις υπήρξαν στα κατεχόμενα σε σχέση με σχέδια για τουριστική ανάπτυξη της περιοχής.

Τρίτο μέτωπο αποτελεί το Αιγαίο. Η Ελλάδα αναμένει την επόμενη κίνηση της Τουρκίας για την περιοχή όπου θα σταλεί τουρκικό ερευνητικό σκάφος. Μια τέτοια κίνηση θα αφορά μάλλον το ακριτικό Καστελλόριζο, το οποίο αποτελεί κομβικό σημείο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Η Τουρκία θέλει να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς πόρους της Ελλάδας και μόνο αν «γκριζάρει» το Καστελλόριζο μπορεί να το επιτύχει. Η Ελλάδα από την άλλη, δηλώνει ότι έχει αρχίσει ήδη να λαμβάνει προληπτικά μέτρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι την τελευταία φορά που εστάλη ερευνητικό πλοίο στο Καστελλόριζο, εκδιώχθηκε από το ελληνικό ναυτικό.

Τέταρτο μέτωπο αποτελεί η Συρία, όπου μετά την εισβολή που διέπραξε, η Τουρκία εδραιώνει την εκεί παρουσία της με την ανοχή «τρίτων» εμπλεκόμενων χωρών. Μάλιστα, εφαρμόζεται ήδη τουρκικός εποικισμός στα υπό κατοχή εδάφη της Συρίας. Γίνεται λοιπόν σαφές πως η Άγκυρα τεντώνει το σχοινί με την Αμερική. Η Ουάσινγκτον όμως δεν πρόκειται να παραδοθεί στις ορέξεις του νεοσουλτάνου. Αυτό αποδεικνύεται και από τον θάνατο του Ιρανού Υποστράτηγου, Κασέμ Σουλεϊμανί, στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης από τους Αμερικανούς, αφού μπορεί να θεωρηθεί ως προειδοποιητικό μήνυμα ενάντια σε όσους ξεπερνούν τα αμερικανικά όρια.

Είναι εξωφρενικό το γεγονός ότι η Τουρκία επιμένει να δηλώνει πως δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί το οτιδήποτε στην περιοχή χωρίς αυτή να λαμβάνεται υπόψιν. Σε αυτό το μοτίβο θα συνεχίσει, εφόσον δεν αντιμετωπίζει αποτρεπτικές αντιδράσεις. Η αντίδρασή της για την υπογραφή της συμφωνίας Ελλάδος-Κύπρου-Ισραήλ για τον αγωγό ΕastΜed επήλθε με την εκκίνηση του TurkStream σε συνεργασία με τη Ρωσία. Τα συμφέροντα της Τουρκίας φαίνεται να είναι πολλά και δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο. Καταληκτικά, απαιτείται άμεση και αποτελεσματική αντίδραση από τις χώρες που εμπλέκονται άμεσα στο σκηνικό, δίνοντας επιτέλους ένα τέλος στο αδίστακτο στρατηγικό παιχνίδι της Άγκυρας. Ακόμα, θα ήταν πιο αποτελεσματικό, να διενεργηθούν νέες αμυντικές συμμαχίες και συμφωνίες, ανάμεσα στις χώρες που απειλούνται και προκαλούνται από τον ίδιο εχθρό.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης