Οδός «Ιστανμπούλ»

Θύελλα αντιδράσεων έχει ξεσπάσει τις τελευταίες μέρες, με αφορμή μία πινακίδα οδού με την τουρκική ονομασία «Ιστανμπούλ» στη Λάρνακα. Και όμως, στην ημικατεχόμενη, από την Τουρκία, Κύπρο υπάρχει οδός «Ιστανμπούλ», αντί της ελληνικής ονομασίας «Κωνσταντινούπολη», που υπήρξε πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο συγκεκριμένος δρόμος βρίσκεται λίγο πιο πάνω από το παραλιακό μέτωπο των Φοινικούδων, στην τ/κ συνοικία της πόλης και διασταυρώνεται όπως φαίνεται στον χάρτη από την οδό Σελίμ που παραπέμπει στον Σελίμ Β΄, σουλτάνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από το 1566 έως τον θάνατό του το 1574 και ο οποίος κατέλαβε την Κύπρο το 1571, σφάζοντας μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

Δεν είναι η πρώτη φορά που συναντάμε οδούς με τουρκικά ονόματα, καθώς στην πόλη της Λάρνακας υπάρχει και η οδός Σελίμ, που αναφέρθηκε πιο πάνω, όπως και η οδός Μεχμέτ Αλή και η Πιαλέ Πασιά. Πώς είναι δυνατόν σε ένα νησί με μια μακραίωνη ελληνική ιστορία να υπάρχουν ονόματα οδών που να την προσβάλλουν; Πώς γίνεται να αποδεχόμαστε την τουρκική προπαγάνδα και να πέφτουμε θύματά της; Αυτές οι ονομασίες παραπέμπουν στην ονομασία που έδωσαν στην Πόλη των Πόλεων οι Οθωμανοί μετά την κατάκτησή της το 1453. Αυτά είναι μόνο μερικά από τα δεκάδες ερωτήματα που θα έπρεπε να δημιουργούνται σε κάθε πολίτη.

Αυτό όμως που προκαλεί εντύπωση και συγχρόνως περισσότερες αντιδράσεις είναι το γεγονός ότι σε άλλες χώρες, όπως για παράδειγμα στη Γαλλία, στις Η.Π.Α, ακόμη και στο Μαρόκο υπάρχουν δρόμοι που διατηρούν το ελληνικό όνομα της «Κωνσταντινούπολης», με τους λατινικούς χαρακτήρες «Constantinople». Στην Κύπρο, παρά τα ιστορικά γεγονότα, έχει επιλεγεί το τουρκικό όνομα «Ιστανμπούλ». Αξίζει να αναφερθεί ότι υπάρχει και δρόμος, με την επωνυμία «Κωνσταντινουπόλεως», κάτι που δείχνει ιστορικό διαχωρισμό και είναι ανεπίτρεπτο να συμβαίνει.

Η ονομασία «Ιστανμπούλ» για την ελληνική Κωνσταντινούπολη κυριάρχησε κατά τις αρχές του 20ού αιώνα. Το 1928, ο πρόεδρος και ιδρυτής της σύγχρονης Τουρκίας, Μουσταφά Κεμάλ, εισήγαγε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, στις οποίες αντικατέστησε το οθωμανικό αλφάβητο με το λατινικό. Έπειτα από έναν αιματηρό ελληνοτουρκικό πόλεμο που έφερε την ανταλλαγή πληθυσμών, η νέα κεμαλική Τουρκία δεν ήθελε τίποτα που να της θυμίζει Ρωμιούς και Ελλάδα. Έτσι, καθιέρωσε το καθαρά τουρκικό όνομα Ιστανμπούλ. Αν και η ετυμολογία του όρου «Ιστανμπούλ» δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένη, η κυρίαρχη αφήγηση θέλει το όνομα αυτό να βγαίνει από την σε δωρική απόδοση φράση «Εις την πόλην ή Εις ταν πόλιν», σε βαριά τουρκική προφορά. Μετά τη δράση αυτή, ξεκίνησε μια διεθνή εκστρατεία, ζητώντας από άλλες χώρες να χρησιμοποιούν τουρκικές ονομασίες για τις τουρκικές πόλεις, αντί το λατινικό αλφάβητο παλαιών ονομασιών, που ήταν σε χρήση κατά την οθωμανική περίοδο. Οι τουρκικές αρχές δεν παρελάμβαναν γράμματα, τηλεγραφήματα και εμπορεύματα τα οποία στέλνονταν στην πόλη και ανέγραφαν «Constantinople» αντί για «Istanbul», κάτι που συνεισέφερε σημαντικά στην τελική υιοθεσία της ονομασίας Ιστανμπούλ από τις περισσότερες ξένες χώρες σε βάθος χρόνου. Από τότε, η ονομασία καθιερώθηκε διεθνώς ως Ιστανμπούλ. Όχι όμως για όλους.

Η ιστορία της Κωνσταντινούπολης δεν πεθαίνει και ούτε πρόκειται να ξεχαστεί. Νομίζουν πως με το να μετονομάζουν διάφορα τοπία της πόλης στην τουρκική γλώσσα, θα ξεχαστεί η ιστορία μας. Οι Τούρκοι ανάγκασαν πολλούς Αρμενίους να αλλάξουν ακόμα και το επίθετό τους και να το μετατρέψουν σε τουρκικό, για να τους επιτρέψουν να παραμείνουν στην Πόλη. Ο όρος Κωνσταντινούπολη είναι ξεκάθαρο ότι έχει ιστορικό χαρακτήρα. Τα πλοκάμια της Τουρκίας στην Κύπρο δεν φτάνουν μόνο στην κατεχόμενη βόρεια πλευρά του νησιού. Φτάνουν και πολύ βαθιά στον νότο. Όταν ένας Έλληνας της Κύπρου αναφέρεται στην ελληνικότατη Κωνσταντινούπολη αποκαλώντας την «Ιστανμπούλ», είναι σαν να έχουμε αποδεχθεί την οθωμανική ή τουρκική κατοχή. Η ιστορία της Βασιλεύουσας είναι γραμμένη με αίμα, με αίμα ελληνικό. Είναι το πλέον αδιανόητο, μια πόλη όπως η Λάρνακα που βρίσκεται σε μια κατεχόμενη από τους Τούρκους πατρίδα, να αποδέχεται με αυτόν τον τρόπο την κατοχή και να αποδίδει σε οδούς της, τουρκικές ονομασίες. Μπορεί να έχουν περάσει εκατοντάδες χρόνια, αλλά δεν θα ξεχάσουμε ποτέ ότι η Κωνσταντινούπολη αποτέλεσε την πρωτεύουσα του Ελληνισμού και δεν μπορεί κανένας νεοθωμανός να παραχαράξει την ιστορία.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκη