«Χώμα που μ’ ανάστησες, Αμμόχωστος»

Γνωστή πλέον και ως πόλη φάντασμα της Κύπρου, η Αμμόχωστος λαχταρά την ημέρα της επιστροφής των νόμιμων κατοίκων της, εδώ και 46 σχεδόν χρόνια. Με την κάθοδο των Αχαιών στο νησί, ιδρύεται στην περιοχή η Σαλαμίνα υπό του Τεύκρου, γιού του Τελαμώνα, βασιλιά της Σαλαμίνας Αττικής. Κατά την επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η τουρκοκρατία στο νησί ξεκινά, όπως και το 1974, με την κατάληψη της Αμμοχώστου. Έτσι, το 1571 ο Λαλά Μουσταφά καταλαμβάνει τελευταία την Αμμόχωστο και ξεκινά μια μακρόχρονη κατοχή από τους Αγαρηνούς.

Στο πιο πρόσφατο κομμάτι της ιστορίας της, η Αμμόχωστος ξεκίνησε όντας μια κωμόπολη στις αρχές του 20ου αιώνα, ο πληθυσμός της οποίας στην πλειοψηφία αποτελείτο από απλούς εργάτες, κηπουρούς και γενικά ανθρώπους που ασχολούνταν με χειρωνακτικά επαγγέλματα. Ωστόσο, στα χρόνια που ακολούθησαν, οι ίδιοι άνθρωποι «κατώτερου» μορφωτικού επιπέδου, με τον ζήλο και την αστείρευτη αγάπη που έτρεφαν για την πόλη τους, μεταμόρφωσαν μία απλή κωμόπολη στον πιο φημισμένο τουριστικό προορισμό του νησιού.

Η πόλη εξελισσόταν με γοργούς ρυθμούς σε οικονομία, βιομηχανία και τουρισμό. Οι δρόμοι και οι περίφημες παραλίες της με τις χρυσές αμμουδιές έσφυζαν από ζωή, με τουρίστες που προέρχονταν από ολόκληρο τον πλανήτη. Σύντομα, ο πληθυσμός της ομορφότερης πόλης του νησιού έφτασε τις 45 χιλιάδες, περισσότεροι από κάθε άλλη πόλη. Μετά και το τέλος του εθνικού απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α, η πόλη έζησε χρυσές εποχές. Τα ξενοδοχεία και οι παραλίες της ξεχείλιζαν από τουρίστες και η ανάπτυξη επεκτάθηκε και σε τομείς όπως το εμπόριο, με το λιμάνι της Αμμοχώστου να αποτελεί το κύριο σημείο εξαγωγών και εισαγωγών από και προς το εξωτερικό. Η αξιοθαύμαστη, όμως, εξελικτική πορεία της πόλης θα τερματιζόταν λίγο αργότερα.

20 Ιουλίου 1974. Η χώρα πάλλεται από τους ήχους των σειρήνων, που αναγγέλλουν την άφιξη των τουρκικών δυνάμεων στο νησί. Οι εισβολείς καταφθάνουν στο νησί και αποβιβάζονται από τη θάλασσα της Κερύνειας για να «επιβάλουν την τάξη». Τα προμελετημένα σχέδια της Τουρκίας εφαρμόζονται, καταλαμβάνοντας βίαια ελληνικά εδάφη. Δύο μέρες αργότερα, οι αντιμαχόμενοι συμφωνούν για κατάπαυση πυρός, συμφωνία η οποία παραβιάστηκε από τους εισβολείς. Κατά τη διάρκεια της «εκεχειρίας», τα τουρκικά στρατεύματα συνέχισαν ακάθεκτα να επεκτείνονται σε ελληνοκυπριακά εδάφη, σκοτώνοντας άμαχο πληθυσμό και φτάνοντας μέχρι και τα περίχωρα της Λευκωσίας. Τέσσερις χιλιάδες νεκροί, χίλιοι εξακόσιοι δεκαεννέα αγνοούμενοι, διακόσιες χιλιάδες πρόσφυγες και πολλοί εγκλωβισμένοι. Το πλήγμα που χτύπησε τους Ελληνοκύπριους ήταν τεράστιο, αλλά δυστυχώς ήταν μόνο το πρώτο.

14 Αυγούστου 1974. Η χώρα δέχεται και δεύτερο πλήγμα. Οι Τούρκοι προχωρούν στη δεύτερη φάση της εισβολής, οδεύοντας προς την Αμμόχωστο, η οποία έμεινε απροστάτευτη, καθώς έπειτα από προδομένες εντολές οι στρατιώτες έσπευσαν προς τη Λευκωσία για να την υπερασπιστούν. Στο άκουσμα της είδησης, οι κάτοικοι της Αμμοχώστου εγκαταλείπουν βιαστικά τα σπίτια τους, τον τόπο που τόσο πολύ αγαπούσαν. Έτσι, δύο μέρες αργότερα, οι Τούρκοι μπήκαν ανενόχλητοι και κατέλαβαν την όμορφη Αμμόχωστο. 16 Αυγούστου 1974 έγραφαν τα ημερολόγια, όταν ο χρόνος πάγωσε για το διαμάντι της Κύπρου. Έκτοτε, αποκαλείται πόλη-φάντασμα, εγκαταλελειμμένη και φραγμένη με συρματοπλέγματα.

Συρματοπλέγματα και οδοφράγματα που έχουν μοιράσει την πατρίδα μας στα δύο. Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι συμπατριώτες μας, αψηφώντας τα δεινά που μας έχουν προκαλέσει οι κατακτητές, απολαμβάνουν τις ψυχαγωγικές και οικονομικές ανέσεις, που τους παρέχουν στα δικά μας κατεχόμενα εδάφη.

Η φλόγα όμως, ποτέ δεν έσβησε. Εξακολουθεί να σιγοκαίει στις καρδιές των προσφύγων ύστερα από 46 σχεδόν χρόνια. Φλόγα που προσπαθούν να σβήσουν οι ίδιοι οι συμπατριώτες μας, κάθε φορά που περνούν το οδόφραγμα με ελαφρά την καρδία. Φλόγα που προσπαθεί να σβήσει με κάθε αθέμιτο μέσο ο κατακτητής, προσπαθώντας να αλλοιώσει την ελληνικότητα του κατεχόμενου μέρους του νησιού μας. Η κατοχή εξακολουθεί να υφίσταται στον πολύπαθο τόπο μας εδώ και 46 χρόνια, όπως και οι έκνομες ενέργειες του κατακτητή για αφελληνισμό του νησιού, όπως η προσπάθεια μετατροπής της περίκλειστης πόλης σε μια τουριστική πόλη του ψευδοκράτους. Θα έρθει, όμως η πολυπόθητη στιγμή της επιστροφής, που θα ανακτήσουμε όσα μας στέρησαν και οι ελληνικές σημαίες θα κυματίζουν ξανά στους ιστούς των σχολείων και των εκκλησιών. Η στιγμή που η φλόγα θα ζεστάνει τον χρόνο στην ωραία Αμμόχωστο.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης