«Δικοινοτικό» αέριο χωρίς επίλυση του Κυπριακού

Σενάρια για αξιοποίηση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς επίλυση του Κυπριακού εμφανίζεται να επεξεργάζεται το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μετρώντας τις πρώτες αντιδράσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, η φόρμουλα αυτή αποσκοπεί πρωτίστως να ξεπεραστούν οι τουρκικές αντιδράσεις και ενέργειες στην κυπριακή ΑΟΖ και είναι προφανές πως αυτό, κατά την αμερικανική προσέγγιση, θα γίνει μέσα από την εμπλοκή της στα ενεργειακά, αρχικά διά των τ/κ.

Τα σενάρια αυτά είναι ακόμα σε επίπεδο «επεξεργασίας» από πλευράς Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υπό το πρόσχημα ότι οι τ/κ «δεν μπορούν να περιμένουν», δεδομένου ότι «δεν διαφαίνονται στην παρούσα φάση προοπτικές επίλυσης του Κυπριακού». Η αμερικανική πλευρά υποδεικνύει την ανάγκη να ξεκινήσει μια συζήτηση μεταξύ των δύο «κοινοτήτων», στη βάση, ενδεχομένως, των προτάσεων που έχουν ήδη κατατεθεί αναφορικά με το ενεργειακό. Η βάση των εν λόγω σχεδιασμών είναι η πρόταση που κατέθεσε τον Ιούλιο του ΄19 ο κατοχικός ηγέτης, που ειρήσθω εν παρόδω, είχε ετοιμαστεί στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Η πρόταση είχε διαβιβασθεί στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, μέσω των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε απαντήσει με non paper στην τουρκική πρόταση. Μεταξύ άλλων, πρότεινε τη σύσταση μηχανισμού ενημέρωσης της τ/κ κοινότητας για τις αποφάσεις και εξελίξεις στη διαχείριση του φυσικού αερίου. Επίσης, πρότεινε τη δημιουργία συνδεδεμένου με το Ταμείο Υδρογονανθράκων τραπεζικού λογαριασμού, στον οποίο να καταλήγει το μέρος των εσόδων από το φυσικό αέριο που θα αναλογεί στους Τ/Κ (30%).

Η τουρκική πρόταση περιλαμβάνει τη σύσταση κοινής επιτροπής, υπό την αιγίδα των Η.Ε και συμμετοχή με καθεστώς παρατηρητή, της Ε.Ε. Περαιτέρω, η προτεινόμενη επιτροπή θα συστήσει Ταμείο, όπου θα κατατίθενται όλα τα έσοδα, μεγάλο μέρος των οποίων θα κατακρατηθεί για να συμβάλει στην αποκατάσταση των περιουσιακών ζητημάτων μετά από λύση, αλλά και για την ισότιμη ανάπτυξη των δύο κοινοτήτων, υπό την «επίβλεψη» παραγόντων όπως η Ε.Ε, διευκολύνοντας ωστόσο την ίδια ώρα και τις έρευνες της τουρκικής ΤPAO. Με βάση την πρόταση αυτή, η Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει ρόλο συνδιαχείρισης του φυσικού πλούτου της Κύπρου, αφού η προτεινόμενη επιτροπή θα ενεργεί σε δικοινοτικό επίπεδο.

Η Ουάσινγκτον, σαφώς και επιθυμεί να ξεπερασθεί η ένταση στην περιοχή, την οποία προκαλεί η κατοχική Τουρκία, καθώς μεταξύ άλλων οι ΗΠΑ έχουν συμφέροντα, μέσω και της εταιρείας ExxonMobil στο κυπριακό φυσικό αέριο. Εξάλλου, το τελευταίο διάστημα πραγματοποιείται προσπάθεια επαναπροσέγγισης μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας. Η Τουρκία πάντως, δείχνει επανειλημμένα πως θα συνεχίσει ακάθεκτη τις παράνομες γεωτρήσεις της στην κυπριακή ΑΟΖ.

Η αμερικανική φόρμουλα έχει πολλά κενά και αδυναμίες. Πρόκειται επί της ουσίας, για μία επικίνδυνη εξέλιξη, με τους εμπνευστές της να φέρνουν την εκμετάλλευση του κυπριακού φυσικού αερίου πιο κοντά στα μέτρα της Άγκυρας, σε μία περίοδο που οι πετρελαϊκοί κολοσσοί αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, λόγω και της πανδημίας του κορωνοϊού. Με την εκκίνηση συζητήσεων για το φυσικό αέριο, είναι πιθανόν να καταλήξουμε σε χρονοβόρες και αδιέξοδες συζητήσεις, οι οποίες θα θέσουν εκτός τροχιάς και το ίδιο το πολιτικό πρόβλημα, όπως συμβαίνει και με τις συνομιλίες για το Κυπριακό. Επιπλέον, από τη στιγμή που θα αρχίσουν συζητήσεις για συνδιαχείριση του φυσικού αερίου πριν την επίτευξη συμφωνίας στο Κυπριακό, η Κυπριακή πλευρά θα απωλέσει ακόμη ένα δικαίωμα της. Οι Τούρκοι πλέον θα εξυπηρετούν εξ’ ολοκλήρου τα συμφέροντά τους, με αποτέλεσμα να ζητούν ακόμα περισσότερα ενόσω η Κυπριακή πλευρά γίνεται έρμαιο στις ορέξεις του νεοσουλτάνου και πραγματοποιώντας διαρκώς την πολιτική κατευνασμού επι της Τουρκίας.

Επομένως, η κυπριακή Κυβέρνηση θα διαπράξει πολιτικό έγκλημα αν ξεκινήσει συνομιλίες και συζητήσεις προτάσεων σχετικά με το φυσικό αέριο, που να αποβλέπουν σε οποιοδήποτε διαμερισμό των υδρογονανθράκων της ΚΔ, είτε «επίσημα» είτε ανεπίσημα. Αν γίνουν αποδεκτά τα σενάρια των Αμερικανών και δεν ξέρουμε ποιων άλλων «συμβουλατόρων», αυτό θα σηματοδοτήσει το τέλος του φυσικού αερίου, ως περιουσιακού στοιχείου της ΚΔ, εφόσον θα επέλθουμε σε καθεστώς συνδιαχείρισης με τους τ/κ και κατ’ επέκταση με την Τουρκία. Επιπλέον, η υιοθέτηση μιας τέτοιας ιδέας, ουσιαστικά θα στείλει στα αζήτητα τη λύση του Κυπριακού, ενώ θα μετατρέψει το κεφάλαιο της ενέργειας σε δικοινοτικό θέμα, με αποτέλεσμα η ΚΔ να εξισωθεί με το ψευδοκράτος ξανά σε θεσμικό επίπεδο.

Πως μπορεί να υπάρξει συζήτηση μεταξύ των δύο «κοινοτήτων» για το θέμα του φυσικού αερίου, από την στιγμή που η τουρκική πλευρά που κατέχει παράνομα τα εδάφη μας και διατηρεί ένα παράνομο ψευδοκράτος σε αυτά, δεν αποδέχεται την κυπριακή ΑΟΖ, όπως έχει καθοριστεί στη βάση διεθνών συμφωνιών και του Δικαίου της Θάλασσας; Η Άγκυρα θεωρεί «δική της» περιοχή το 44% της κυπριακής ΑΟΖ. Για την υπόλοιπη, αποδέχεται να συζητούν Ελληνοκύπριοι και τ/κ. Εν τούτοις, η Τουρκία συνεχίζει τις παράνομες ενέργειες στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου, που όχι μόνο αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο, αλλά συνιστούν ακόμη μια προσπάθεια της Τουρκίας να αμφισβητήσει την ΚΔ, ένα κυρίαρχο και ανεξάρτητο μέλος του ΟΗΕ και άλλων διεθνών οργανισμών, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είναι προφανές πως η συνδιαχείριση θα ευνοούσε την κατοχική Τουρκία, που επιδιώκει είτε να εξουδετερώσει το ενεργειακό πρόγραμμα της ΚΔ, είτε να καταστεί η ίδια μέρος αυτού, μέσω των τ/κ. Αφού κατάφεραν και μετέτρεψαν ένα πρόβλημα εισβολής και κατοχής σε «δικοινοτική» διαφορά, μεταξύ Ελληνοκυπρίων και τ/κ, τώρα επιχειρούν να πράξουν το ίδιο με το φυσικό αέριο, με τη συγκατάθεση της δικής μας ηγεσίας.

Δεν πρέπει η ΚΔ να αποδεχτεί να βρεθεί προ τετελεσμένων αποφάσεων. Με τις ίδιες μεθόδους, επιχειρούν αφενός να απαλλάξουν από τις ευθύνες της την Τουρκία για την εισβολή της στην κυπριακή ΑΟΖ και αφετέρου, να καταστήσουν το φυσικό αέριο θέμα συζήτησης μεταξύ των δύο «κοινοτήτων». Είναι ξεκάθαρο, πώς οποιεσδήποτε συνομιλίες, υπό τις παρούσες τουρκικές προκλήσεις, που αποσκοπούν στη συζήτηση για συνδιαχείριση του φυσικού αερίου πριν την επίτευξη συμφωνίας στο Κυπριακό, είτε στο τραπέζι των δήθεν δικοινοτικών διαφορών είτε στο τραπέζι δήθεν «δεξαμενής σκέψεων», αποτελούν υπονόμευση της υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επίσης, επιβάλλεται να υπενθυμίσει κάποιος αρμόδιος στους άσπονδους «φίλους» μας Αμερικάνους ότι τα συμφέροντα τους είναι ταυτισμένα με της ΚΔ και όχι με την κατοχική Τουρκία. Ο φυσικός πλούτος της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί περιουσιακό της στοιχείο και επιβάλλεται να χρησιμοποιηθεί έτσι ώστε να δημιουργηθούν συνεργασίες με κράτη της περιοχής και να αλλάξει το ισοζύγιο δυνάμεων σε αυτήν. Θα είναι ανεπίτρεπτο αν αφήσει κάποιος να εννοηθεί ότι θα παραχωρηθεί ως αντάλλαγμα στην κατοχική Τουρκία για να αποχωρήσει από την Κυπριακή ΑΟΖ, αφού έτσι θα λάβει καίριο ρόλο σε αυτήν.

 

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης