Δηλώσεις Νίκου Δένδια και «casus belli»

Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο ΥΠΕΞ της Ελλάδας, Νίκος Δένδιας, αναφέρθηκε στις απειλές της Τουρκίας κατά της Ελλάδας, καθώς και στην αδιάλλακτη στάση της, όσον αφορά τα ζητήματα στη Μεσόγειο και τις σχέσεις της με τα γειτονικά κράτη.

Ο Έλληνας ΥΠΕΞ δήλωσε πως η Ελλάδα αδιαφορεί για την απειλή της Τουρκίας περί «casus belli», στην περίπτωση που ασκήσει το δικαίωμά́ της για επέκταση των χωρικών της υδάτων. Με αφορμή την παραπάνω δήλωση, αξίζει να ειπωθεί ξεκάθαρα τι είναι, εν τέλει, το περιβόητο «casus belli». Ο λατινικός αυτός όρος αποτελεί έννοια του Διεθνούς Δικαίου, η οποία μεταφράζεται στα Ελληνικά ως «αφορμή πολέμου». Η χρήση της από ένα κράτος προς ένα άλλο συνιστά απειλή.

Η Ελλάδα, παρά το ότι διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στη θέσπιση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, ως χώρα με σημαντικά συμφέροντα στη θάλασσα, δεν έχει καθορίσει μέχρι σήμερα τις θαλάσσιες ζώνες της. Το 1936, το ελληνικό́ κράτος καθόρισε τα χωρικά του ύδατα με εύρος 6 ν.μ. από την ακτογραμμή. Έκτοτε, παραμένει σε αδράνεια, εξαιτίας των τεταμένων σχέσεων με την Τουρκία.

Βάσει του άρθρου 3 της Σύμβασης, κάθε κράτος έχει δικαίωμα να καθορίσει τα θαλάσσια του χωρικά ύδατα, το εύρος των οποίων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 12 ν.μ. Επομένως, η Ελλάδα δικαιούται να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα ακόμα 6 ν.μ. Η Τουρκία, επιδιώκοντας την αποτροπή της Ελλάδας, το 1974, την απείλησε πως αν προεκτείνει τα χωρικά της ύδατα, η πράξη της αυτή θα αποτελέσει αφορμή πολέμου. Η απειλή πήρε μορφή ψηφίσματος από την τουρκική́ Εθνοσυνέλευση, το 1995.

Σε καμία περίπτωση δεν συμφέρει στην τουρκική πλευρά η επέκταση της ελληνικής χωρικής θάλασσας στα 12 ν.μ. Βάσει του άρθρου 2 της Σύμβασης, τα χωρικά ύδατα αποτελούν επικράτεια του κράτους, όπου αυτό ασκεί απόλυτη κυριαρχία. Είναι σαφές λοιπόν, πως η Ελλάδα τότε θα καταστεί κυρίαρχος στο Αιγαίο, διότι το 72% της θαλάσσιας επιφάνειας του αρχιπελάγους θα της ανήκει δικαιωματικά. Επίσης, μόνο το 5% της Υφαλοκρηπίδας θα παραμένει υπό τη διεκδίκηση των δύο κρατών. Τέλος, οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» που όρισε η Τουρκία στο Αιγαίο και οι αμφισβητήσεις σχετικά με την ελληνική κυριαρχία επί ορισμένων νησιών, δεν θα έχουν απολύτως καμία σημασία για το καθεστώς στο Αιγαίο.

Η Τουρκία προσπαθεί να δώσει βαρύτητα στις απειλές της, επικαλούμενη τον νόμο για να στηρίξει τις διεκδικήσεις της. Το Αιγαίο είναι ημίκλειστη θάλασσα. Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει ότι στις ημίκλειστες θάλασσες, τα παράκτια κράτη υποχρεούνται σε συνεργασία ως προς θέματα περιβάλλοντος και θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας. Φέρνοντας στα μέτρα της τη διάταξη, η Τουρκία υποστηρίζει πως, εφόσον το Αιγαίο είναι ημίκλειστη θάλασσα, θα πρέπει τα παράκτια κράτη να συνεργαστούν, προκειμένου ένα εξ αυτών να καθορίσει χωρική θάλασσα. Ο ισχυρισμός αυτός δεν βρίσκει κανένα νομικό έρεισμα. Η Ελλάδα, κατά το Άρθρο 3, έχει δικαίωμα μονομερούς καθορισμού της χωρικής της θάλασσας.

Η ελληνική πλευρά προέβη σε ένα τεράστιο λάθος, όταν αποδέχθηκε να συνομιλήσει με την Τουρκία για τον καθορισμό των χωρικών της υδάτων. Οι συνομιλίες δεν επέφεραν

κανένα αποτέλεσμα. Η Ελλάδα έχει δικαίωμα επέκτασης της χωρικής της θάλασσας. Σίγουρα, δεν πρέπει να αδιαφορεί για τις απειλές της Τουρκίας. Επομένως, πρέπει να προετοιμαστεί κατάλληλα, για να σταματήσει να υποχωρεί συνεχώς, ούτως ώστε να μην ενοχληθεί η γειτνιάζουσα χώρα.

Ενόψει των εξελίξεων στην ανατολική Μεσόγειο, θα έπρεπε να επιδείξει μία πιο ενεργή στάση. Κατ’ αρχάς, θα μπορούσε να λήξει το ζήτημα, προεκτείνοντας τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. Εν αντιθέσει, παραμένει απαθής. Διαχρονικά, οι ελληνικές κυβερνήσεις διαμηνύουν πως θα προβούν στην επέκταση της ελληνικής χωρικής θάλασσας, όταν κρίνουν πως είναι η κατάλληλη στιγμή. Σήμερα, τα λόγια αυτά αποδεικνύουν την χλιαρή εξωτερική πολιτική του ελληνικού κράτους και την πολιτική διασκέδασης των εντυπώσεων που ακολουθεί ανά τα χρόνια.

Γραφείο Τύπου Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης

Αναβάθμιση μαχητικών αεροσκαφών F-16

Στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ από τον Ιανουάριο του 2020 βρίσκονται τα ελληνικά f-16 για αναβάθμιση σύμφωνα με το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας. Βάσει του προγράμματος εκσυγχρονισμού των μαχητικών αεροσκαφών, το κόστος θα ανέρθει στα 1,5 δισ. δολάρια, αφού την ευθύνη για την αναβάθμισή τους την έχει η αμερικανική κατασκευάστρια εταιρεία Lockheed Martin. Το έργο αναμένεται να διαρκέσει περίπου 8 έτη από τη μέρα που ξεκίνησε, τουτέστιν η παράδοση των αεροσκαφών αναμένεται να πραγματοποιηθεί μέχρι το 2027.

Παρόλα αυτά, αν ισχύουν τα δημοσιεύματα περί κωλυσιεργίας της έναρξης του προγράμματος, τότε η χρονιά παράδοσης των εκσυγχρονισμένων αεροσκαφών προβλέπεται το 2030 στην καλύτερη περίπτωση. Σε μια τέτοια περίπτωση όμως, οι εξελίξεις στην αεροδιαστημική και στρατιωτική τεχνολογία, που τρέχουν συνεχώς, μετά από μια 10ετία-15ετία, είναι πολύ πιθανόν να καταστήσουν και τα αναβαθμισμένα F-16, ως τεχνολογικά ξεπερασμένα μαχητικά αεροσκάφη, άρα επιχειρησιακά περιορισμένης δράσης. Η Ελλάδα, ως ένα κράτος που δέχεται επί καθημερινής βάσης σωρεία παραβιάσεων του εναέριου χώρου της, δεν νοείται να διαθέτει «αναχρονιστικό» εξοπλισμό, εάν και εφόσον επιθυμεί να αποτελεί μια αξιόμαχη δύναμη αποτροπής.

Το πρόβλημα το οποίο καθυστερεί την έναρξη εργασιών, είναι το μη συμβατό νέο υπερσύγχρονο ραντάρ, που σχεδιάζεται να τοποθετηθεί στα εκσυγχρονισμένα F-16, με το σύστημα αυτοπροστασίας του αεροσκάφους. Ένα πρόβλημα που είναι μάλλον άλυτο, αφού με τα μέχρι στιγμής τεχνολογικά δεδομένα, είναι αδύνατον να συνεργαστούν, ένα ψηφιακό με ένα αναλογικό σύστημα. Στην περίπτωση που αποφασιστεί η εγκατάσταση νέου συστήματος αυτοπροστασίας, όπως προτείνει η κατασκευάστρια εταιρεία, θα κοστίσει επιπλέον περί τα 350-400 εκατ. δολάρια, ανεβάζοντας το κόστος κοντά στα δύο δισ. δολάρια, δηλαδή όσο κοστίζει και η αγορά 25 ολοκαίνουργιων F-35 Stealth, υπό την προϋπόθεση ότι θα διορθωθούν και κάποια κατασκευαστικά προβλήματα, που έχουν εντοπιστεί και στα F-35.

Παρόλα αυτά, σε σχετική ανακοίνωση/σχολιασμό αυτών των δημοσιευμάτων, το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας, προσπαθεί να διαψεύσει τις φήμες, αφήνοντας όμως αναπάντητα ερωτήματα. Η ανακοίνωση αναφέρει «Το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας, με αφορμή πρόσφατα άρθρα που είδαν το φως της δημοσιότητας, διευκρινίζει τα ακόλουθα:

– το πρόγραμμα αναβάθμισης των αεροσκαφών F-16 περιλαμβάνει την αναβάθμιση συστημάτων των αεροσκαφών σε διαμόρφωση VIPER, το οποίο θα διαρκέσει περίπου 8 έτη με τις τελευταίες παραδόσεις αεροσκαφών το 2027, ενώ οι εργασίες αναβάθμισης θα εκτελεστούν στην ΕΑΒ ΑΕ.

– οι εργασίες στο πρώτο F-16, που θα αποτελέσει και το πρωτότυπο αεροσκάφος της αναβάθμισης, έχουν ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2020 στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ και συνεχίζονται σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα χωρίς αποκλίσεις».

Θα μπορούσε να εγκαταλειφθεί μερικώς το πρόγραμμα, με μια νέα διαμόρφωσή του που να περιλαμβάνει τον γενικό εκσυγχρονισμό μικρού αριθμού F-16 και την αγορά κάποιων F-35. Επίσης, εύλογο ερώτημα αποτελεί το αν υπάρχει υποψία για καθυστέρηση παράδοσης των αεροσκαφών, κάτι το οποίο θα τα καταστήσει παλιομοδίτικα τη χρονική στιγμή που θα επανέλθουν στην ενεργό δράση. Αν υπάρχει η δυνατότητα, χωρίς άλλες παράπλευρες δυσκολίες, το βέλτιστο σενάριο θα ήταν η αγορά μικρού αριθμού των υπερσύγχρονων F-35, πέρα από την εξέλιξη των F-16.

Η συνεχής αναβάθμιση και εξέλιξη της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας αποτελεί ζωτικής σημασίας αναγκαιότητα, όχι μόνο για την Μητροπολιτική Ελλάδα αλλά και για την Κύπρο. Η Ελλάδα, διατηρώντας το καλύτερο έμψυχο δυναμικό πολεμικής αεροπορίας στον κόσμο, όπως αυτό αποδεικνύεται σε κάθε διεθνή άσκηση, και εκτελώντας ρόλο προστάτιδας του εναέριου χώρου του νησιού μας, βάσει του Δόγματος Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, επιβάλλεται να διαθέτει τον πλέον αναβαθμισμένο εξοπλισμό για την εξυπηρέτηση των αναγκών της. Φυσικά, αυτή η εξέλιξη πρέπει να συμβαδίζει με τις δυνατότητες ενός κράτους σαν της Ελλάδας, το οποίο περιήλθε μιας δεκάχρονης οικονομικής κρίσης.

Η ισχυροποίηση της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας θα ωφελήσει άμεσα Μητροπολιτική Ελλάδα και Κύπρο. Τα δύο ελληνικά κράτη θα πρέπει να επαναλειτουργήσουν άμεσα το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα. Η πρώτη, θα αναβαθμίσει σε μεγάλο βαθμό την αεροπορική της ισχύ, αφού μετά και τα τελευταία επεισόδια στον Έβρο φαίνεται ότι το ελληνοτουρκικό κλίμα θερμαίνεται επικίνδυνα. Με ένα ακόμα ισχυρότερο πολεμικό αεροπορικό στόλο, το ελλαδικό μας κράτος θα θωρακίσει τα συνοριακά του δικαιώματα, δημιουργώντας ένα αμυντικό τόξο που θα εκτείνεται από τον πρόσφατα παραβιασμένο Έβρο, θα καλύπτει τα νησιά του Αιγαίου και θα καταλήγει στην Ανατολική Μεσόγειο. Μια Πολεμική Αεροπορία που θα βρίσκεται σε εγρήγορση σε συνάρτηση με το ισχυρότατο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό που είδαμε πρόσφατα στην κυπριακή ΑΟΖ, ξεκάθαρα θα θέσουν νέα δεδομένα για την υπεράσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Οι εξελίξεις καθημερινά μας υπενθυμίζουν την αναγκαιότητα για λήψη δραστικών μέτρων για την Άμυνά μας. Η Τουρκία δεν φαίνεται διατεθειμένη να παύσει τις πειρατικές τις ενέργειες στην κυπριακή ΑΟΖ και αυτό επιβάλλει δραστικές και αποφασιστικές ενέργειες εκ μέρους των δύο ελληνικών κρατών.

Γραφείο Τύπου Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης