EuroAsia Interconnector

Μια σημαντική εξέλιξη σχετικά με το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας πραγματοποιήθηκε στις 29 Μαΐου. Συγκεκριμένα, ο EuroAsia Interconnector, ο φορέας που είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ μέσω Κρήτης, έχει λάβει την απαραίτητη υποστήριξη και από την Ελλάδα και επομένως έχει λάβει ημερομηνία πραγματοποίησης, καθώς υπέβαλε αίτημα σε σχετικό οργανισμό για την τελική κατασκευή του, μέχρι τον Δεκέμβριο του 2023.

Ο EuroAsia Interconnector είναι ο φορέας που θα διασυνδέσει υποθαλάσσια τα ηλεκτρικά δίκτυα των τριών χωρών, με καλώδιο 1208 χιλιομέτρων. Είναι έργο κοινού ενδιαφέροντος μεταξύ κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ισραήλ και επομένως συγχρηματοδοτείται και από την ΕΕ με 8.7 δισεκατομμύρια ευρώ.

Το συγκεκριμένο έργο έχει αντιμετωπίσει αρκετά προβλήματα, μέχρι να φτάσουμε στη σημερινή φάση, που έχει λάβει ημερομηνία τελικής υλοποίησής του. Η Ελλάδα είχε πάρει την απόφαση να προχωρήσει σε υλοποίηση δικού της ξεχωριστού αγωγού για τη διασύνδεση του αγωγού Κρήτης-Αττικής, με διαφορετικά χαρακτηριστικά από τον EuroAsia Interconnector. Παρά το γεγονός ότι ένα τέτοιο έργο θα είχε ένα κόστος περίπου 1 δισεκατομμύριο περισσότερο για τους καταναλωτές ηλεκτρισμού στην Ελλάδα, ο λόγος της συγκεκριμένης απόφασης, σύμφωνα με επίσημες κυβερνητικές δηλώσεις, ήταν ότι η Κρήτη θα αντιμετώπιζε ζήτημα ενεργειακής ανεπάρκειας με τον EuroAsia. Σύμφωνα με στοιχεία όμως, η Ελλάδα έχει δεχθεί ισχυρές πιέσεις, που θεωρούν ότι το έργο θα έχει αρνητική επιρροή στα προσωπικά τους συμφέροντα, προκειμένου να προχωρήσει στην υλοποίηση ξεχωριστού αγωγού. Στο αυτόνομο έργο που θα κατασκεύαζε η Ελλάδα, είχαν προκριθεί κυρίως Κινέζοι κατασκευαστές στους διαγωνισμούς.

Σε περίπτωση αποχώρησης της Ελλάδας, αφενός το έργο δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ευρωπαϊκό με βάση τα λεγόμενα των Ευρωπαίων αξιωματούχων, αφού θα συνέδεε μόνο την Κύπρο με το Ισραήλ και επομένως δεν θα συνέδεε την ηπειρωτική Ευρώπη με άλλη ήπειρο και αφετέρου δεν θα μπορούσε να καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες της Κύπρου και να παρέχει την απαραίτητη ασφάλεια των ηλεκτρικών δικτύων των δύο χωρών από πιθανές τρομοκρατικές ενέργειες της Άγκυρας, αφού δεν θα συμμετείχε η ΕΕ. Σε αυτό το σημείο, αξίζει να αναφέρουμε ότι ο κυριότερος λόγος αλλαγής της στάσης της Ελλάδας, είναι ότι η ΕΕ έκανε ξεκάθαρο ότι δεν θα παρείχε την όποια στήριξη και χρηματοδότηση στο ξεχωριστό έργο της Ελλάδας αν προχωρούσε με αυτό.

Είναι εμφανές ότι το έργο διατηρεί και γεωπολιτικές προεκτάσεις. Η Κύπρος αποτελεί τη μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι απομονωμένη ηλεκτρικά από την υπόλοιπη Ευρώπη. Επίσης, και το Ισραήλ επιθυμούσε διακαώς την πραγμάτωση του συγκεκριμένου έργου, καθώς οι κακές σχέσεις του με τις γειτονικές του χώρες δεν του επιτρέπουν να συνδεθεί ενεργειακά μαζί τους.

Ο πλέον σημαντικός λόγος που καθιστά ευτυχές το γεγονός πραγματοποίησης του έργου, είναι ότι η Τουρκία παραμονεύει στη γωνιά με το υποθαλάσσιο καλώδιο που θα συνδέει το Άκκιουγιου με την κατεχόμενη Κλεπήνη. Ειδικότερα, έχει σχηματιστεί ειδική ομάδα στα κατεχόμενα που προωθεί το θέμα σύνδεσης Τουρκίας-κατεχομένων και λαμβάνει στοιχεία για το ευρωπαϊκό έργο κοινής ωφέλειας. Το σκεπτικό του πλαισίου στο οποίο κινούνται είναι ότι πιθανή αποτυχία του δικού μας σχεδιασμού, που πλέον έχει γίνει προφανές ότι δεν θα υπάρξει, θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική βιωσιμότητα του δικού τους έργου. Λόγω του γεγονότος ότι τα ηλεκτρικά δίκτυα ελευθέρων-κατεχομένων περιοχών είναι πλήρως συνδεδεμένα, σε οποιαδήποτε πιθανή έλλειψη στις ελεύθερες περιοχές, θα αντλούσαμε ρεύμα από τα κατεχόμενα και συνεπώς από την Τουρκία. Είναι προφανές ότι η πραγματοποίηση ενός αγωγού ηλεκτρικής σύνδεσης Τουρκίας-κατεχομένων θα αποτελέσει καταλύτης για την επιρροή της Τουρκίας στα ενεργειακά του νησιού μας, αν η χώρα μας δεν λάβει τα μέτρα της.

Το ευρωπαϊκό έργο ωφελεί σε πάρα πολλούς άξονες. Πέραν των γεωπολιτικών του προεκτάσεων, αίρεται η ενεργειακή απομόνωση της Κρήτης και θα σταματήσουν να λειτουργούν οι εξαιρετικά ρυπογόνες μονάδες παραγωγής ενέργειας που διαθέτει. Αποτελεί γεγονός ότι η Κρήτη έχει πολύ σοβαρό ενεργειακό πρόβλημα. Εκτός από τις σημαντικές επιπτώσεις που επέφερε η πανδημία του κορωνοϊού όσον αφορά τον τουρισμό, που θα είναι εξαιρετικά μειωμένος το φετινό καλοκαίρι στο νησί, ο αρμόδιος οργανισμός για υπολογισμό των απαιτήσεων σε ηλεκτρική ενέργεια (ΔΕΔΔΗΕ), υπολόγισε ότι η Κρήτη θα αντιμετωπίσει πρόβλημα με τις υπάρχουσες μονάδες παραγωγής ενέργειας και τα ποσοστά που μπορούν να καλύψουν. Επομένως, είναι σημαντική για το νησί μια ενεργειακή σύνδεση με τα υπόλοιπα δίκτυα.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι αφέθηκε ανοικτό το ενδεχόμενο διασύνδεσης του έργου με άλλα, εγχώρια και μη, έργα διασυνδέσεων. Υπάρχει το ενδεχόμενο συνδυασμού του έργου με το «Aegean Project», που αποτελεί έργο εγκατάστασης ανεμογεννητριών σε ακατοίκητες νησίδες των Δωδεκανήσων και των Κυκλάδων. Επίσης, μια σημαντική προσθήκη που συζητήθηκε είναι αυτή της Αιγύπτου. Η γειτονική χώρα έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για πραγματοποίηση διασύνδεσης με αυτήν και ένα τέτοιο γεγονός θα μπορούσε να δημιουργήσει ακόμα καλύτερους οιωνούς για επίτευξη του έργου.

Ο EuroAsia Interconnector, όπως και ο υποθαλάσσιος αγωγός φυσικού αερίου EastMed αποτελούν τον ενεργειακό πυλώνα της συνεργασίας μεταξύ Μητροπολιτικής Ελλάδας και Κύπρου. Η στρατηγική συνεργασία μεταξύ των δύο κρατών του Ελληνισμού είναι άκρας σημασίας αν επιθυμούμε την αποτροπή του τουρκικού επεκτατισμού. Ειδικότερα, όταν εντάσσεται στο πλαίσιο της συνεργασίας με άλλα κράτη της περιοχής και την ΕΕ, μπορεί να δημιουργήσει καθεστώς απομόνωσης της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο. Είναι εκ των ουκ άνευ όμως, να μην υπάρξει κανένας συμβιβασμός και καμιά υπαναχώρηση από τις θέσεις μας, για να μην επέλθουν τα αντίθετα αποτελέσματα και να μην δημιουργηθούν ανυπέρβλητα τετελεσμένα. Επιβάλλεται όμως η ταύτιση της Ελλάδας και της Κύπρου να επεκταθεί και στο Κυπριακό ζήτημα, με την αλλαγή της βάσης στην οποία συζητείται και τη θέσπιση μιας ορθής και μελετημένης στρατηγικής για να επιτευχθεί η πραγματική Απελευθέρωση του τόπου μας.

Γραφείο Τύπου
Π.Ε.Ο.Φ Θεσσαλονίκης